كلامى از نور

پيامبر خدا صلى‏‌الله‌‏عليه‌‏و‏آله: خدا بركت دهد به آن كس كه آسان مى‏‌فروشد، آسان مى‏‌خرَد، آسان قرض مى‌‏دهد و آسان مطالبه مى‌‏كند.

استفتائات روز

آيا عوض كردن آرد به نان و نان ساندويچ مخصوصاً هنگامى كه در وزن يكى زيادتر باشد، جايز است يا نه؟

اگر معامله با نان و نان ساندويچى با عدد باشد و با وزن كردن نباشد جايز است و گرنه جايز نيست.

شخصى كه همسر دارد و منزل مسكونى دارد و منزل را به نام همسرش ثبت نمود و پيش از آنكه بنام آن ثبت نمايد بر او گفت وقتى كه من پيش از تو مردم حقّ تصرّف منزل از آن تست آيا اين صيغه شرعى الزام آور است يا نه؟ و اگر زن بميرد و شوهر زنده بماند و چون شوهر از آن زن فرزندان پسر و دختر دارد، آيا شوهر حق دارد كه تمامى منزل مسكونى را تصاحب كند، و يا اينكه منزل ميراث آن زن مى باشد كه ميان ورثه هايش تقسيم مى گردد؟

همسر حق دارد از آنچه گفته برگردد، زيرا كه آن گفتار از نوع وصيّت هست كه وصيت كننده مى تواند مادامى كه زنده است از آن برگردد، و در اين وقت كه برگشت خانه از آن او مى شود و به ميراث بر نمى گردد بلكه براى آن باقى مى ماند حتّى اگر از وصيت برنگردد هم مال اوست و او مى تواند بفروشد و در آن تصرف نمايد.

مكانى را در سال 1960 از شخصى اجاره كردم و به او سرقفلى در آن وقت دادم و پيش از وقت مالك مرد و اكنون ورثه از من مى خواهند كه محل را تخليه كنم بدون اينكه چيزى به من بدهند، آيا آنها حق دارند مرا اخراج كنند، و آيا بر من واجب است كه آن مكان را تخليه كنم يا نه؟

بر ورثه حرام است كه ترا از آنجا بيرون كنند، زيرا كه به جهت پرداخت سرقفلى براى تو اولويّت هست، بلى اگر تو رضايت داشته باشى كه تخليه نمايى و آنها هم مايل شدند كه محل تخليه بشود واجب است بر آنان كه سرقفلى را به قيمت روز و يا مطابق توافقتان بر تو بدهند، همانطورى كه بر تو لازم مى شود كه وجه اجاره را همانند وجه اجاره امثال آنها پرداخت نمايى.

براى فرار از معامله ربا اكنون در بازار معامله رايج است و آن اين است كه خريد و فروشى مى كنند كه با قيمت حقيقى آن مساوى نيست مثل اينكه ساختمانى كه به سه ميليون دينار است به ده ميليون دينار بفروشد نه فروشنده ساختمان را تخليه مى كند و نه خريدار آن را تحويل مى گيرد بلكه تنها خريد و فروشى است كه از جهت فرار از رباى آشكار انجام مى دهند نظر حضرتعالى در مثل اين خريد و فروش چيست؟

اگر از روى حقيقت خريد و فروش نمايند صحيح است، و مقصود آنان كه رهايى از رباست ضرر نمى رساند، ولى آثار خريد و فروش به آن بار مى شود، و در صورتى كه پرداخت وام به تأخير بيافتد نمى تواند چيز اضافى ( سود ديركرد ) علاوه از آنچه قبلاً تعيين شده بگيرد، و حتّى اگر از دادن وامش خودش كوتاهى نمايد باز هم نمى تواند زياد بگيرد، همانطورى كه وام دهنده در صورت عاجز بودن بدهكار از پرداخت آن جايز نيست كه مطالبه نمايد.