بيانيه دفتر آیت الله العظمی محمدسعید حکیم (دام ظله) در آستانه ماه محرم الحرام

بيانيه دفتر آیت الله العظمی محمدسعید حکیم (دام ظله) در آستانه ماه محرم الحرام
۱۳۹۶/۰۷/۰۳

بيانيه دفتر آیت الله العظمی محمدسعید حکیم (دام ظله) در آستانه ماه محرم الحرام

كلامى از نور

پيامبر خدا صلى‏‌الله‌‏عليه‌‏و‏آله: خدا بركت دهد به آن كس كه آسان مى‏‌فروشد، آسان مى‏‌خرَد، آسان قرض مى‌‏دهد و آسان مطالبه مى‌‏كند.

استفتائات روز

باغى هست كه شش نفر در آن شريك هستند، يكى از شريكها با معيّت كشاورز يكصد و نود درخت خرما ( نخله ) بدون علم و بدون موافقت شريكها كنده، و پس از چند ماه پنج نفر شريك زمين را به مشترى معين فروختند، مشترى خواستار زيان درختهاى كنده شده از آنهايى كه كنده است ( شريك ششمى و كشاورز ) نمود و درختهاى كنده شده به مبلغ معين قيمت گذارى شد، معلوم باشد كه ما از مشترى نخواس بوديم كه پول درختها را مطالبه نمايد. الف: آيا شريك ششم حق دارد كه درختها را بدون اينكه شركاء ديگر را در جريان بگذارد بكند، و آيا عنوان مصلحت زمين و يا زياده شدن سود را مى توان دليل بر صحّت عمل خودشان بياورند. ب : آيا پول درختهاى كنده شده است مال فروشندگان است و يا مال مشترى است؟ ج: آيا مشترى حق دارد كه قيمت درختهاى كنده شده را از شريك ششم و كشاورز بخواهد؟ د: اگر مشترى با فروشنده مطالبه قيمت درختهاى كنده شده را شرط نكند حق دارد كه مطالبه كند؟ هـ : آيا فروشندگان حق دارند از شريك ششمى و كشاورز غرامت بگيرند؟ و : آيا مشترى حق دارد زيانهايى كه براى خواستن قيمت درختهاى كنده شده متحمّل شده است آنها را مطالبه نمايد و معلوم باشد كه ما مطالبه كردن درختها را نگفته ايم. ز : آيا فروشندگان بعد از گذشتن پنجاه سال مى توانند طرح دعوا نمايند چون آنان مخارج طرح كردن دعوى را نداشتند؟ ح : آيا سهم هاى مردان و زنان درباره درختها يكسان است؟ ط : اگر كسى كه درختها را كنده يك چهارم قيمت درختها را بدهد آيا براى فروشندگان جايز است كه آن را بگيرند با حفظ حق مطالبه بقيّه حقشان كه در آينده بنمايند؟ ى : اگر آنهايى كه درختها را كنده اند و يا واسطه هاى آنان قيمت درختها را به يك چهارم قيمت حقيقى آنها قيمت بگذارند و به پنج نفر شريكى كه فروخته اند بدهند آيا فروشندگان حق دارند كه آن مبلغ را بگيرند با محفوظ نگه داشتن حق باقيمانده شان يا نه؟ ك : آيا براى آنكه درختها را كنده است ( شريك ششم و كشاورز ) حق دارد كه چيزى از بهاى درختهاى كنده شده را بخواهد يا نه؟

اگر شريكى كه درختها را كنده است از طرف باقى شريكها مجاز بوده بر عهده او چيزى نيست و گرنه بر او لازم است كه قيمت درختهاى كنده شده را به شريكها پرداخت نمايد و به مشترى ضامن نيست، و اما مشترى اگر جريان زمين را وقت خريدن مى دانست ديگر از فروشنده نمى تواند چيزى مطالبه كند و اما اگر بر او نيرنگى از طرف فروشنده شده باشد آن وقت مى تواند معامله را فسخ كند و بر اين اساس جواب باقى سؤالها روشن مى باشد.

وقتى كه براى انجام دادن كارى در مقابل مزد معيّنى اجير شود آيا بر آن جايز است كه ديگرى را به اجرت كم و يا مساوى اجير بگيرد و حكم آنى كه اگر يك قسمت از كار را انجام داده باشد چيست؟

به مزد مساوى كه خودش گرفته مى تواند اجير بگيرد، و به كمتر از آن نمى تواند اجير بگيرد مگر اينكه يك قسمت از كار را انجام داده باشد.

وقتى كه اقتداء كنندگان دانستند كه آنكه آنها را به پيشنماز وصل مى كند نمازش باطل است بواسطه نقصانى كه در مقدمات نماز و يا در خود نماز دارد آيا واجب است بر آنان كه قصد انفراد بكنند و اگر نكردند با علم به باطل بودن نماز آن نماز اينها هم باطل مى شود؟

اگر شخص مزبور يك نفر باشد آن در صحيح بودن نماز بقيّه اثر ندارد و امّا اگر بيشتر از يك نفر باشد به طورى كه فاصله ميان اقتداء كنندگان و ميان آن زيادتر از يك متر و ربع باشد جماعت باطل مى شود اگر قرائت دو ركعت اول را نخوانند در صورتى كه به باطل بودن جماعتشان ملتفت باشند.

من به شخصى يك مبلغى وام داده ام كه تا مدتى كه قرار گذاشته ايم بدهد و در ميان اين مدت حاضر شد كه مبلغ مزبور را اداء نمايد ولى من مى دانم كه اين مبلغ از راه غير شرعى ( مال حرام ) به دستش آمده است آيا بر من جايز است كه مال خودم را بخواهم كه پس بدهد؟ و چنانكه ندانم مبلغى كه بازگرداندن آن تمام شده و آنكه مصرف آن تمام شده از مال حرام است آيا من گنهكارم و راه حلش چيست؟

اگر بدانى كه مال حرام است جايز نيست كه آن را از آن بگيرى و حق دارى كه مال ديگرى را بخواهى، و اگر حرام بودنش را ندانى گرفتنت مانعى ندارد همانطورى كه اگر ندانى مالى كه به تو داده است حرام است تو گنهكار نمى شوى و گناه را او تحمل خواهد كرد، آرى اگر پس از دريافت يقين كردى كه از مال حرام است لازم است كه آن را تصدق بدهى.